Czy biegły rewident musi poddać się kontroli wizytatora?

Przepisy dotyczące postępowania kontrolnego wobec biegłych rewidentów wymagają nowelizacji, gdyż biegły rewident, który umożliwi wizytatorowi kontrolę dokumentów zgromadzonych w trakcie badania sprawozdań, narusza tajemnicę zawodową, a gdy nie udostępni tych dokumentów, naraża się na odpowiedzialność dyscyplinarną.

Stowarzyszenie Biegłych Rewidentów, Księgowych, Doradców Podatkowych, Prawników i Ekonomistów LIBERTAS zorganizowało 7 czerwca 2006 r. konferencję na temat środków unijnych i ich audytu, zamówień publicznych oraz funkcjonowania nadzoru w ramach samorządu biegłych rewidentów.
Na ostatni temat dotyczący nadzoru korporacyjnego w samorządzie biegłych rewidentów organizatorzy zaproponowali uczestnikom przeprowadzenie debaty, na temat istotnych problemów stosowania tej instytucji w praktyce. Jak podkreślali wypowiadający się biegli rewidenci, zakres kontroli uregulowany przez Krajową Komisję Nadzoru funkcjonującą w Krajowej Izbie Biegłych Rewidentów (KIBR) wykracza poza ustawowe uregulowania tej kwestii.
Przy wątpliwym prawie wyznaczonych przez Komisję wizytatorów do kontrolowania biegłych rewidentów, zakres przekazywanych przez nich informacji może znacznie naruszyć ustawowy nakaz zachowania tajemnicy zawodowej. Zgodnie z przepisami prawa zobowiązani są oni do zachowania tajemnicy informacji, które uzyskali w toku czynności zawodowych.
Z tego powodu biegli rewidenci nie powinni udostępniać wizytatorom dokumentów, gdyż w takiej sytuacji narażają się na odpowiedzialność dyscyplinarną i karną przewidzianą za ujawnianie tajemnicy zawodowej. Udostępnianie danych zgromadzonych w trakcie badań sprawozdań finansowych narusza również prawa podmiotów, które skorzystały z usług biegłego rewidenta poddawanego kontroli.
Biegły rewident, wykonujący zawód zaufania publicznego, powinien zachować w tajemnicy informacje, które posiadł w związku z pełnionymi obowiązkami. W przeciwnym razie wiąże się to z odpowiedzialnością cywilną wobec klientów.
Uczestnicy konferencji zwracali uwagę także na to, że powołanie przez Komisję wizytatorów spośród biegłych rewidentów czynnych zawodowo powoduje, że podczas przeprowadzania przez nich czynności kontrolnych następuje naruszenie zakazu działalności konkurencyjnej. Wizytatorzy uzyskują bowiem dostęp do informacji oklientach oraz szczegółach umów pomiędzy nimi a kontrolowanym biegłym rewidentem.
Uczestnicy konferencji byli zdania, przedstawiając opinie prawne innych prawników, że przeprowadzający kontrolę wizytatorzy nie są do tego uprawnieni. Zgodnie z ustawą o biegłych rewidentach do tych czynności uprawniona jest Krajowa Komisja Nadzoru, która nie może bez wyraźnej delegacji ustawowej przekazywać tego uprawnienia osobom trzecim lub innym organom.
Zatem postanowienia aktu niższej rangi (prawo wewnątrzkorporacyjne) przewidujące taką możliwość są niezgodne z prawem i nie mogą tworzyć prawa wizytatorów do prowadzenia kontroli. Powołani niezgodnie z prawem wizytatorzy narażają siebie na odpowiedzialność dyscyplinarną przewidzianą za złamanie kodeksowej zasady nieoceniania innych biegłych rewidentów.
Kodeks etyki biegłych rewidentów stanowi, że biegły rewident nie powinien oceniać pracy innych biegłych, chyba że w ramach toczącego się postępowania przed organami Izby. W momencie sporządzania protokołu z kontroli zasada ta jest często przez wizytatorów łamana.
Nadrzędną zasadą niezależności biegłego rewidenta powinno być to, że jest on niezależny w swoich oglądach, może mieć inne zdanie na dany temat, wydać opinię odmienną od pierwotnej, ale nie może krytykować opinii pierwotnej, gdyż nawet w postępowaniu karnym przy dwóch opiniach odmiennych każda z nich jest autonomiczna w swoim rozstrzygnięciu.
Z powyższych faktów wynika, że aby wizytatorzy mogli wykonywać swoje obowiązki zgodnie z prawem KIBR winna doprowadzić do zmiany przepisów – np. przez dodanie do ustawy delegacji dla Krajowej Komisji Nadzoru do wyznaczania wizytatorów. Nie powinni oni również prowadzić działalności konkurencyjnej wobec kontrolowanych podmiotów.
Kolejnym problemem, który zauważono, jest fakt, że w ramach postępowania dyscyplinarnego możliwość ustanowienia pełnomocnika przez obwinionego biegłego rewidenta w regulaminie postępowania dyscyplinarnego uchwalonego przez Krajową Radę Biegłych Rewidentów została ograniczona wyłącznie do osób należących do samorządu biegłych rewidentów. Takie rozwiązanie powoduje naruszenie prawa do obrony i uniemożliwia pełne korzystanie z przewidzianej w przepisach możliwości skorzystania z profesjonalnego obrońcy.
Ze względu na to, iż korespondencja z Krajową Radę Bieg-łych Rewidentów nie przyniosła żadnego skutku, uczestnicy konferencji poprosili stowarzyszenie LIBERTAS, aby oprócz dalszej korespondencji z KRBR w sprawie naruszania przepisów prawa zwróciło się do Rzecznika Praw Obywatelskich o stwierdzenie niezgodności z przepisami prawa ograniczania przez przepisy wewnątrzkorporacyjne prawa biegłych rewidentów do obrony w postępowaniu dyscyplinarnym.

Przemysław Szymański

Źródło: Fiskus, nr 15/2006, data 2006-08-05
NA TEMAT:
NEWSLETTER
Loading...Loading...


Informacja o cookies
Nasza strona może korzystać z plików cookie w celu ułatwienia korzystania z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Nie zablokowanie obsługi plików cookies jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na ich zapisanie w pamięci urządzenia. Warunkami przechowywania lub dostępu mechanizmów cookies zarządzasz samodzielnie poprzez ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji zawiera nasza Polityka Prywatności
Googlebot
Od 23.02.2012 nasza nową stronę odwiedzili: free counters