Opinia prawna w sprawie sprawowania nadzoru KIBR nad podmiotami uprawnionymi do badania sprawozdań finansowych

Szanowni Państwo.

W związku z licznymi uwagami podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych, które dotyczyły trudności w odszukaniu na naszych stronach opinii w sprawie sprawowania nadzoru przez KIBR nad podmiotami uprawnionymi do badania sprawozdań finansowych sporządzonej dla CFI “URBI” Sp. z o.o. zamieszczamy ją na naszej stronie, tak aby jej znalezienie nie sprawiało Państwu kłopotu.

__________________

KANCELARIA RADCY PRAWNEGO

Tomasz Wyrzykowski radca prawny

02-034 Warszawa, ul. Wawelska 78 m 8

tel./fax: 822-17-15: 823-45-44 : 822-75-73, e-mail: wyrzykowski@task.pl

__________________

OPINIA PRAWNA

Krajowa Komisja Nadzoru Krajowej Izby Biegłych Rewidentów pismem z dnia 14 czerwca 2005 r. poinformowała spółkę pod firmą Consulting Finansowo-Inwestycyjny URBI sp. z o.o. z siedzibą w Ostrowi Mazowieckiej o rozpoczęciu kontroli. Jako podstawę prawną kontroli wskazano art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1994 r. o biegłych rewidentach i ich samorządzie ( dalej zwaną ustawą ). Artykuł ten stanowi, iż do zadań Krajowej Komisji Nadzoru należy organizowanie oraz sprawowanie nadzoru nad :

  1. należytym wykonywaniem zawodu biegłego rewidenta,

  2. przestrzeganiem procedur badania ( przeglądów) sprawozdań finansowych przez podmioty, o których mowa w art. 10 ust. 1 i 2.

W związku z przedmiotowym zawiadomieniem wątpliwości prawne budzą co najmniej dwie kwestie.

Po pierwsze, stosownie do § 12 Statutu Krajowej Izby Biegłych Rewidentów zadania Krajowej Komisji Nadzoru w zakresie przeprowadzania kontroli podmiotów uprawnionych do badania sprawozdań finansowych mogą być powierzone osobom nie będącym członkom Komisji. Ten zapis wydaje się sprzeczny z postanowieniami ustawy, gdyż stosownie do art. 28a Krajowa Komisja Nadzoru składa się z pięciu członków i ustawa nie daje uprawnienia do przekazania kompetencji tego kolegialnego organu osobom trzecim. W piśmiennictwie prawniczym podnosi się że kompetencje organu mogą być wprawdzie przeniesione na inny organ, mamy wtedy doczynienia z tzw. właściwością delegacyjną. Jednakże właściwość delegacyjna to zjawisko bardzo rzadkie, zasadą jest bowiem nieprzenoszalność kompetencji organów czy to administracyjnych czy organów samorządu zawodowego. Aby można było przenieść kompetencje na inny organ niezbędne jest upoważnienie ustawowe. ( tak w: Postępowanie administracyjne pod red. prof. M. Wierzbowskiego, Warszawa 2002 r. , str 35). W ustawie o biegłych rewidentach i ich samorządzie takiego upoważnienia nie ma.

Od instytucji delegacji kompetencji trzeba odróżnić możliwość powierzenia wykonywania kompetencji danego organu przez inny organ czy też pracownika tego organu. Mielibyśmy więc wtedy doczynienia ze specyficznym rodzajem pełnomocnictwa administracyjnego. Jednak i w tym przypadku niezbędne jest do tego upoważnienie ustawowe, którego w ustawie o biegłych rewidentach i ich samorządzie także nie ma. Takie rozwiązanie zastosowano np. w ustawie z dnia z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych ( Dz. U. tekst jedn. z 2002 r., nr 123, poz. 1059 z póź. zm. ), gdzie art. 22(1) stanowi, iż ,,rada okręgowej izby radców prawnych jest uprawniona do kontroli i oceny wykonywania zawodu przez radcę prawnego. Kontrolę przeprowadzają i oceny dokonują wizytatorzy powołani przez radę spośród radców prawnych.” W tym przypadku do kontroli radców prawnych uprawniony jest organ, którym jest rada okręgowej izby radców prawnych. Jednakże na podstawie upoważnienia ustawowego w jej imieniu kontroli tej dokonują wizytatorzy. Natomiast ustawa o biegłych rewidentach i ich samorządzie nie upoważnia Krajowej Komisji Nadzoru do wykonywania kontroli przez powołanych przez siebie wizytatorów. Podobną konstrukcję prawną zastosowano w ustawie z dnia 26 maja 1982 – prawo o adwokaturze. ( Dz. U. tekst jedn. z 2002 r., tekst Nr 123, poz. 1058). Art. 43 ust 1 zd. 2 tejże ustawy stanowi , iż ,, Ponadto okręgowa rada adwokacka wyznacza- spośród adwokatów- zastępców rzecznika dyscyplinarnego oraz powołuje przewodniczącego i członków zespołu wizytatorów.

Dlatego wydaje się iż § 12 Statutu Krajowej Izby Biegłych Rewidentów, w którym zadania Krajowej Komisji Nadzoru w zakresie przeprowadzania kontroli mogą być powierzane osobom trzecim został wydany bez upoważnienia ustawowego. Tym samym także uchwała nr 1/25/2004 Krajowej Komisji Nadzoru z dnia 12 maja 2004 r. w sprawie Regulaminu działania Krajowej Komisji Nadzoru Krajowej Izby Biegłych Rewidentów w części dotyczącej czynności kontrolnych dokonywanych przez wizytatorów została wydana bez podstawy prawnej.

Takie stanowisko jest tym bardziej uzasadnione, iż w doktrynie prawa administracyjnego podnosi się stanowczo iż kompetencje organ administracji otrzymuje wyłącznie na podstawie przepisów prawa. Nie ma więc kompetencji nieograniczonych bowiem organ uzyskuje tylko te uprawnienia do działania , które wiążą się z jego działaniami określonymi w ustawie. W doktrynie prawa administracyjnego podkreśla się także, iż kompetencje organu są nie tylko uprawnieniem do działania w określonych sprawach lecz również obowiązkiem takiego działania. Dlatego organ może się zrzec swoich kompetencji albo przekazać je innym osobom tylko i wyłącznie na podstawie wyraźnego przepisu zawartego w ustawie. ( tak J. Łętowski w: Prawo administracyjne dla każdego,Wydawnictwo Ecostar , Warszawa 1995 , str. 55 ).

Druga wątpliwość dotyczy obowiązku zachowania przez biegłego rewidenta tajemnicy zawodowej. Stosownie do art. 4a.1. ustawy biegły rewident jest obowiązany zachować w tajemnicy wszystko, czego dowiedział się w związku z wykonywaniem czynności zawodowej: obowiązek zachowania tajemnicy nie jest ograniczony w czasie. ,,Prawo do milczenia” jest ściśle związane z istotą zawodu biegłego rewidenta jako w istocie zawodu zaufania publicznego. Trudno sobie wyobrazić wykonywanie obowiązków biegłego rewidenta jeśli obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej nie uznamy za dobro szczególnie chronione. I tak też wydaje się stanowi ustawa o biegłych rewidentach i ich samorządzie, która wprowadza tylko kilka wyjątków od powyższej zasady. W przedmiotowej sprawie istotny jest ust. 4 art 4a ustawy który stanowi, iż ,,nie narusza obowiązku zachowania tajemnicy zawodowej udostępnianie dokumentacji i informacji z badania ( przeglądu ) sprawozdań finansowych w związku z toczącymi się postępowaniami przed organami Krajowej Izby Biegłych Rewidentów”. W związku z uwagami poczynionymi powyżej wydaje się, iż nie można okazać wizytatorowi żadnych dokumentów i informacji gdyż nie jest o­n organem Krajowej Izby Biegłych Rewidentów i tym samym nie może się przed nim toczyć jakiekolwiek postępowanie kontrolne.

W niniejszej sprawie trzeba także zwrócić uwagę na zakres przedmiotowy wyjątków od zachowania tajemnicy zawodowej obowiązującej biegłego rewidenta. Biegły rewident zgodnie z ust 4 art 4a ustawy może udostępnić dokumentacje i informacje ( badania ) z przeglądu sprawozdań finansowych. Każdy wyjątek od zasady zachowania tajemnicy zawodowej należy interpretować ściśle, nie wolno interpretować zaś go rozszerzająco. Dlatego załącznik Nr 2 do postanowienia nr 26/2004 z dnia 16 lutego 2004 r. Komisji Nadzoru w sprawie udokumentowania kontroli realizowanych przez wizytatorów przynajmniej w części jest trudny po pogodzenia z ustawowym obowiązkiem zachowania tajemnicy zawodowej przez biegłego rewidenta, w szczególności dotyczy to pkt 5, na mocy którego kontrolowany biegły rewident obowiązany jest przedstawić ewidencje umów o badanie sprawozdań finansowych oraz ewidencje umów o wykonanie pozostałych usług. W umowach tych będą zawarte postanowienia, których biegły rewident nie powinien ujawniać osobom trzecim np. wysokości swojego wynagrodzenia.

Co więcej kontrolowany biegły rewident winien pamiętać o treści art. 11 ustawy z 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, który stanowi , iż ,,czynem nieuczciwej konkurencji jest przekazanie, ujawnianie lub wykorzystywanie cudzych informacji stanowiących tajemnice przedsiębiorstwa.., jeżeli zagraża to istotnym interesom przedsiębiorcy”.

W przypadku dokonania przez biegłego czynu nieuczciwej konkurencji tj. naruszenia tajemnicy przedsiębiorstwa może o­n ponieść odpowiedzialność cywilnoprawną

Stosownie do art. 18 ustawy w razie dokonania czynu nieuczciwej konkurencji, przedsiębiorca, którego interes został zagrożony lub naruszony może żądać:

  1. zaniechania niedozwolonych działań,

  2. usunięcia skutków niedozwolonych działań,

  3. złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia odpowiedniej treści w odpowiedniej formie,

  4. naprawienia wyrządzonej szkody, na zasadach ogólnych,

  5. wydania bezpodstawnie uzyskanych korzyści, na zasadach ogólnych,

  6. zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem kultury polskiej lub ochroną dziedzictwa narodowego – jeżeli czyn nieuczciwej konkurencji był zawiniony.

Oprócz odpowiedzialności cywilnoprawnej ustawodawca wprowadził dla tajemnicy przedsiębiorstwa także ochronę karnoprawną. W ten sposób wzmocniona została została pozycja przedsiębiorcy przed działaniami, które przynoszą skutek w postaci szkody.

Stosownie do art. 23 ustawy ,,kto wbrew ciążącemu na nim obowiązkowi w stosunku do przedsiębiorcy, ujawnia innej osobie informację stanowiącą stanowiącą tajemnice przedsiębiorstwa, jeżeli wyrządza to poważną szkodę przedsiębiorcy, podlega karze grzywny, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.”

Do pobrania Opinia prawna radcy prawnego Tomasza Wyrzykowskiego w formacie PDF (Acrobat Reader)

NA TEMAT:
NEWSLETTER
Loading...Loading...


Informacja o cookies
Nasza strona może korzystać z plików cookie w celu ułatwienia korzystania z naszego serwisu oraz do celów statystycznych. Nie zablokowanie obsługi plików cookies jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na ich zapisanie w pamięci urządzenia. Warunkami przechowywania lub dostępu mechanizmów cookies zarządzasz samodzielnie poprzez ustawienia swojej przeglądarki. Więcej informacji zawiera nasza Polityka Prywatności
Googlebot
Od 23.02.2012 nasza nową stronę odwiedzili: free counters